U poslednje tri i po decenije u Srbiji mogu se, po svojim distinktivnim političkim obeležjima, izdvojiti tri perioda: izborni autoritarizam devedesetih, period relativnog političkog balansa i liberalizacije nakon 2000. i povratak u sistem dominantne stranke i hibridnog režima posle 2014. godine.

Ekonomski i socijalno, postkonfliktna Srbija je posle sunovrata devedesetih, i nakon 2000. godine, gotovo paradigmatičan slučaj kombinacije podoptimalnog rasta, (umereno) visoke nejednakosti i, istovremeno, tvrdog siromaštva i socijalne izolovanosti  bar petine stanovništva - i to u uslovima demografskog pada. Aktuelni primenjeni razvojni obrazac, baziran na stranim direktnim investicijama, obilato subvencionisanim i/ili politički uslovljenim, može rezultirati prevazilaženjem zamke siromaštva i nerazvijenosti, ali posle kraćeg perioda dinamičnog rasta, može nas zadržati u klopci srednje razvijenosti - čak i kada se unapredi nivo zaposlenosti, struktura privreda je takva da plate i životni standard ne mogu da pređu određeni plafon, obilato subvencionisanim ili politički uslovljenim. Poslednjih nekoliko godina on je dopunjen i značajnim javnim investicijama koje se pokrivaju  leks specijalisima i daju omiljenim firmama i vlasnicima koji pripadaju klijentelističkim mrežama vlasti. Logično, sve na kraju ispadne skuplje nego što je planirano - ko god treba se snašao i ugradio. 

Posledično, prosečna plata izražena u tekućim (precenjenim) evrima predstavlja jedva nešto više od četvrtine proseka evrozone i može se porediti jedino sa platama u susednim zemljama Zapadnog Balkana i Bugarskoj. Zajedno sa susedima, Srbija se danas ponekad percipira kao evropska superperiferija. Srbija spada u osam najsiromašnijih i najmanje razvijenih evropskih zemalja. Takođe, ona se nalazi izvan Evropske unije, kao ključne okružujuće političke i ekonomske grupacije sa neizvesnim izgledima punog pridruživanja.

Postoji čitav niz faktora koji objašnjavaju ovakvu putanju u slučaju Srbije. Na prvom mestu, tu je fenomen „zarobljene države”, u kojoj su javne institucije pod kontrolom i uticajem krugova koji se, uglavnom, rukovode kratkoročnim interesima. Brojne studije pokazuju da, unutar visokih troškova pogrešnih izbora napravljenih u prvoj deceniji i posledičnog kašnjenja u tranzicionim reformama i privlačenju stranih investicija, najveći i najmoćniji protivnici celovitih reformi ne dolaze iz redova gubitnika, već upravo od korisnika parcijalnih reformi koji nastoje da ovekoveče stanje koje im distribuira dobitke.

Ko je, pri tome, posebno u poslednjoj deceniji, uživao u plodovima kakvog-takvog rasta, bilo neposredno bilo posredstvom državnog budžeta? Dobitnici su jasni: domaći kartel vlasti koji opslužuje poslušna , personalno tek promenjena, servisna klasa koju čini stotinak hiljada nosilaca javnih funkcija (po izveštajima Agencije za borbu protiv korupcije, 35 000 imenovanih lica na svim nivoima vlasti i njihovih pomoćnika), pretežno regrutovanih kroz mreže političkog klijentelizma. Dodatni, spoljni osigurač vlasti čine i stotine hiljada partijski uposlenih, pretežno u javnom sektoru. Dobitnici su, svakako, i domaći kapitalisti i strani investitori, o čemu govori i podatak da je, već godinama, nacionalni dohodak 3-5 procentnih poena niži od bruto domaćeg proizvoda, odnosno to je procenat BDP-a koji se iznese iz zemlje, uglavnom kroz, istina komparativno posmatrano čak ispodprosečnu, repatrijaciju profita.

Posledično, Srbija je država političkog kapitalizma - zarobljena od strane pripadnika političke i delova, od nje u velikoj meri formirane i njoj podređene, poslovne elite koje, kroz razvijene mehanizme klijentelizma, korupcije i partijskog zapošljavanja, kontrolišu društvo, ostavljajući ga bez realne socijalne i političke alternative.